KOZMETİK TESTLER

Fiziksel ve Kimyasal Analizler

Kozmetik dendiği zaman, vücudun temiz olması, çekiciliğin artması ve görünümün güzelleşmesi amacı ile kullanılan ürün ve maddeler ifade edilmektedir. Süslenmek, güzel görünmek ve de güzel kokmak tarih boyunca insanlarda izlenen sosyal bir davranıştır. İnsanlar her dönemde, içinde bulundukları dönemin kültürüne ve koşullarına uygun şekilde süslenmek istemiştir. Önceleri sadece süslenme aracı olarak uğraş konusu olan kozmetik faaliyetleri, ancak yirminci yüzyılda bilimsel bir temele oturmuştur.
Kozmetikte önceleri sadece bitkisel kökenli etken maddeler kullanılırken, bugün gittikçe artan oranda sentetik maddeler kullanılmaya başlanmış, bu da beraberinde bir takım problemlere yol açmıştır. Uygun kozmetiklerin seçilmesi ve doğru kullanılması için, üretiminde hangi ham maddelerin kullanıldığının, hangi testlerden geçirildiğinin ve nasıl ambalajlandığının ve satışa sunulduğunun bilinmesi gerekmektedir. Bu noktalar kozmetik ürünün kalitesini, güvenirliliğini ve kararlılığını ortaya koyan faktörlerdir.
Kozmetiklerde güvenlilik analizleri, kozmetik ürünlerin içinde bulunan maddelerin kantitatif, fiziksel ve kimyasal özelliklerini ve zehirleme etkilerini tespit etmek için yapılmaktadır. Ancak bunun yanında bu kozmetik ürünleri kullanacak olan hedef kitlenin maruz kalma seviyesi, süresi ve sıklığı da göz önünde bulundurulmak zorundadır. Bütün bu sayılan unsurlar dikate alınarak kozmetik ürünlerde fiziksel ve kimyasal analizler yapılmaktadır. Kozmetik ile ilgili çıkarılan kanun ve yönetmeliklerde de piyasaya sunulacak olan bütün kozmetik ürünler için, üretici firmaların kozmetik ürün güvenlik değerlendirmelerini yaptırması gerekmektedir.
Bu açıdan kozmetik ürünlerin gerekli test ve analizlerinin yapılması önemli bir konudur. Bu çalışmalar ulusal ve uluslararası akreditasyon kuruluşlarından, TS EN ISO/IEC 17025 Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği İçin Genel Şartlar standardına uygun olarak akredite olan laboratuvarlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Esas olarak bu kapsamda yapılan temel fiziksel ve kimyasal analizler şu başlıklar altında sıralanabilir:
Anyonik aktif madde tayini
Katyonik aktif madde tayini
Noniyonik aktif madde tayini
Toplam aktif madde tayini
Tuz tayini
İnorganik tuz tayini
Florür tayini
Ağır metal tayini
Yağ miktarı tayini
Su içeriği tayini
Fiziksel muayene
pH tayini
Yoğunluk tayini
Viskozite tayini
Toplam asitlik tayini
Toplam alkalilik tayini
Kuru madde tayini
Sözü edilen laboratuvarlar test ve analiz çalışmalarında Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: İEG-2005/1) esaslarına uymak zorundadırlar. Bu tebliğ, Avrupa Birliği tarafından çıkarılan 80/1335/EEC sayılı Kozmetik Ürün Bileşimlerinin Kontrolü İçin Gerekli Analiz Yöntemleri Hakkında Birinci Komisyon Direktifi esasları doğrultusunda hazırlanmıştır. 2005 yılında yayınlanan bu tebliğ, şu sayılan konulardaki analiz yöntemleri ile ilgili esasları belirlemektir:
Kozmetik ürünlerde örnek almak
Analiz için alınacak miktarları belirlemek
Örnek içinde serbest sodyum ve potasyum hidroksitleri tanımlamak ve tespit etmek
Saç bakım ürünlerinde oksalik asit ve alkali tuzları tanımlamak ve tespit etmek
Diş macunlarında kloroformu tanımlamak ve tespit etmek
Kozmetik ürünlerde çinko ve fenol sülfonik asiti tanımlamak ve tespit etmek
Akredite laboratuvarlar, bu tebliğ gereğince yapacakları test ve analiz çalışmalarında, tebliğ ekinde açıklanan şu analiz yöntemlerine uygun hareket etmek zorundadır (Ek 1):
Yöntem I - Kozmetik Ürünlerden Örnek Alma Yöntemi
Yöntem II - Kozmetik Ürünlerde Analiz İçin Alınacak Miktarlar
Yöntem III - Serbest Sodyum ve Potasyum Hidroksitlerin Tanı ve Tayini
Yöntem IV - Saç Bakım Ürünlerinde Oksalik Asit ve Onun Alkali Tuzlarının Tanı ve Tayini
Yöntem V - Diş Macununda Kloroform Tayini
Yöntem VI - Çinko Tayini
Yöntem VII - 4-Hidroksibenzensulfonik Asit Tanı ve Tayini
Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan yukarıda sözü edilen 2005/1 sayılı tebliğ yanında çok çeşitli kozmetik ürünleri ilgilendiren altı tebliğ daha yayınlanmıştır.

Analizler
Ağır Metal Tayini
Anyonik Aktif Madde Tayini
Fiziksel Muayene
Florür Tayini
İnorganik Tuz Tayini
Katyonik Aktif Madde Tayini
Kuru Madde Tayini
Noniyonik Aktif Madde Tayini
pH Tayini
Su İçeriği Tayini
Toplam Aktif Madde Tayini
Toplam Alkalilik Tayini
Toplam Asitlik Tayini
Tuz Tayini
Viskozite Tayini
Yağ Miktarı Tayini
Yoğunluk Tayini